Nagrodzone prace magisterskie

W VI edycji Konkursu im. Zofii Sokolewicz na najlepszą pracę magisterską z zakresu etnologii i antropologii społeczno-kulturowe nagrodzona została praca Mikołaja Jana Witkowskiego "Długa wojna nad Sanem. O wynajdywaniu świata w warunkach okołowojennej przemocy", promotorka: dr hab. Magdalena Lubańska [1], prof. UW; obrona 23.10.2025 r. - Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytet Warszawski.

Komisja przyznała też dwa wyróżnienia. Jedno z nich otrzymał Jakub Busz za pracę "Pamięć, zapomnienie i obojętność w procesie tworzenia historii lokalnej na terenie gminy Cewice", promotorka: dr hab. Magdalena Lubańska [1], prof. UW; obrona 10.09.2025 r. - Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytet Warszawski.

Gratulujemy!

Uzasadnienia komisji konkursowej:

W przedłożonej pracy magisterskiej [Mikołaj Jan Witkowski] prezentuje niezwykle dojrzały koncept metodologiczny, obejmujący refleksję nad lokalną epistemologią oraz związanymi z nią sposobami wartościowania wiedzy o przeszłości, a także prawem do jej opisywania. Na szczególne wyróżnienie zasługują trzy aspekty świadczące o dojrzałości badawczej Autora. Po pierwsze, Autor proponuje nowatorskie ujęcie tematu, odchodząc od tradycyjnego, faktograficznego opisu na rzecz analizy ludzi, miejsc, praktyk i relacji tworzących określone ekosystemy społeczne i kulturowe. Dzięki temu praca wykracza poza narrację skoncentrowaną na „wielkich wydarzeniach” politycznych i ukazuje badane zjawiska w perspektywie procesualnej. Po drugie, na uznanie zasługuje konsekwentnie prowadzona perspektywa emiczna, pozwalająca uchwycić sposób, w jaki badane światy są rozumiane, przeżywane i przedstawiane przez samych aktorów społecznych. Po trzecie, praca wyróżnia się wysokim poziomem refleksyjności akademickiej: Autor świadomie odnosi się do ograniczeń bazy źródłowej i rezygnuje z pozornej „całościowości” na rzecz rzetelnej, pogłębionej analizy antropologicznej. Wszystkie te elementy sprawiają, że rozprawa odznacza się samodzielnością interpretacyjną oraz bardzo dobrą świadomością metodologiczną.

Praca Jakuba Busza wyróżnia się rzadko spotykaną na poziomie magisterskim umiejętnością integrowania różnorodnych typów danych – obserwacji uczestniczącej, wywiadów, materiałów archiwalnych, kronik i analizy materialnej – które wzajemnie się wzmacniają i tworzą wielowarstwową, przekonującą analizę. Centralnym osiągnięciem pracy jest odkrycie, że współczesna narracja o morderstwie pocztyliona Salonky'ego zakorzeniona jest w antysemickiej propagandzie lat 30. XX wieku – odkrycie o randze realnego wkładu naukowego, zasługującego na publikację jako samodzielny artykuł. Autor wykazuje szeroką i aktualną znajomość literatury z zakresu studiów nad pamięcią i dziedzictwem, a jego kompetencja w literaturze regionalnej dotyczącej Kaszub i ziemi lęborskiej wykracza daleko poza standard prac magisterskich. Własne doświadczenia autora jako mieszkańca badanego terenu zostały umiejętnie wplecione w analizę jako pełnoprawne dane etnograficzne, przy czym autor uniknął pułapki egocentryzmu, traktując autoetnografię jako narzędzie poznawcze, nie zaś cel sam w sobie. Praca posiada znaczący potencjał społeczny – jako dokument lokalnej historii, krytyczna refleksja nad jej konstruowaniem i zaproszenie do dyskusji, które powinno dotrzeć do samych bohaterów opowieści: historyków-amatorów i mieszkańców opisywanych miejscowości.

Więcej informacji na stronie Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego >> [2]